FC/CYA-tabel: hoeveel chloor je zwembad nodig heeft

Het korte antwoord: je streefwaarde voor vrij chloor (FC) hangt af van je cyanuurzuurniveau (CYA).

• Houd de FC op minstens ongeveer 7,5% van de CYA.
• Gebruik 40% van de CYA als je shockniveau (SLAM).
• Bij CYA 40 betekent dat een minimum van 3 ppm, een dagelijkse streefwaarde van 6 ppm en een SLAM-niveau van 16 ppm.

De tabel en de calculator hieronder geven de getallen voor jouw water.

De tabel

Dit zijn dezelfde getallen die de calculator hierboven en de app Pool Calc gebruiken, berekend met dezelfde rekenmotor: minimum 7,5% van de CYA (nooit onder 1 ppm), streefwaarde 3 ppm boven het minimum, bovenkant van het dagelijkse bereik 2 ppm boven de streefwaarde (nooit boven 10 ppm), en SLAM 40% van de CYA (nooit onder 10 ppm).

Alle waarden in ppm vrij chloor, handmatig chloreren (vloeibare chloor, bleekwater, tabletten). Zoutwaterzwembaden gebruiken een minimum van 5% en een streefwaarde van 7,5%; de calculator schakelt om als je een zoutsysteem kiest.

Zo lees je de tabel:

• Minimum FC: laat de FC hier nooit onder zakken, ook niet vlak voor je volgende dosis. Daaronder kunnen algen gaan groeien.
• Dagelijkse streefwaarde: een buffer boven het minimum. Doseer ’s avonds tot dit niveau (of iets erboven, tot de bovenkant van het bereik), dan zit je na een zonnige dag nog steeds boven het minimum. Stem het af op het dagelijkse chloorverbruik van je eigen zwembad.
• SLAM-FC: om algen of troebel water op te ruimen of bij het openen van een nieuw seizoen, vastgehouden totdat aan drie duidelijke voorwaarden is voldaan. Dit is niet voor routinematig gebruik, en niemand zwemt tijdens een SLAM. Zie hoeveel shockchloor je toevoegt.

Testsets voor thuis meten in stappen van 0,5 of 1 ppm, dus mik op de dichtstbijzijnde waarde op of boven het getal. Binnen- of beschaduwde zwembaden zonder CYA volgen een andere praktijk; vraag het na voordat je een streefwaarde voor buitenzwembaden overneemt.

Wanneer mag je zwemmen? Ga zwemmen als het vrije chloor weer binnen je normale bereik ligt en op of onder het niveau waarop je volgens het etiket van je chloor weer mag zwemmen (op veel etiketten 4 ppm). Zwem nooit tijdens een SLAM of als het vrije chloor boven 10 ppm ligt. Het etiket van je product gaat altijd voor.

Waarom CYA verandert hoeveel chloor je nodig hebt

Als je chloor toevoegt, vormt het hypochlorigzuur (HOCl), de vorm die echt ziektekiemen en algen doodt. Zonlicht breekt HOCl binnen enkele uren af, daarom voegen buitenzwembaden cyanuurzuur toe.

CYA bindt het grootste deel van het chloor in een beschermde reserve. Die reserve breekt niet af in zonlicht en geeft HOCl vrij naarmate HOCl wordt verbruikt.

Het addertje: met meer CYA is op elk moment een kleiner deel van je FC actief HOCl. Je testset geeft het totale vrije chloor (gebonden plus actief) als één getal. Dus 3 ppm FC bij 30 CYA is een sterk zwembad, terwijl 3 ppm FC bij 90 CYA een zwak zwembad is, ook al geeft de test hetzelfde aan.

Door de FC in verhouding tot de CYA te houden, blijft het actieve HOCl op een constant, effectief niveau. Meer doet de tabel niet. Het is ook de reden waarom advies als “houd het chloor op 1–3 ppm” werkt voor een binnenzwembad zonder CYA en buiten mislukt.

De pH doet minder ertoe dan je is verteld (als er CYA aanwezig is)

Oude tabellen laten zien dat HOCl instort naarmate de pH stijgt. Dat klopt in water zonder CYA. Met CYA vangt de reserve het effect op, en verandert de pH het actieve chloorniveau veel minder. Houd de pH binnen bereik (7,2–7,8) voor het comfort en om oppervlakken en apparatuur te beschermen. Maar als je zwembad de strijd tegen algen verliest, is de FC/CYA-verhouding een veel waarschijnlijkere oorzaak dan een pH van 7,7.

Je CYA-niveau kiezen

• Handmatig gechloreerde zwembaden (vloeibare chloor of bleekwater): rond 30–50 ppm is een gangbaar ideaal. Dat is genoeg bescherming tegen de zon, terwijl de FC-streefwaarden goed haalbaar blijven.
• Zoutwaterzwembaden (SWG): meestal 70–80 ppm. De zoutcel maakt de hele dag chloor, en een hogere CYA beschermt die gestage aanvoer. Volg ook het bereik van de fabrikant van de zoutcel.
• Zwembaden met trichloortabletten: de CYA blijft stijgen (ongeveer 0,6 ppm CYA voor elke 1 ppm toegevoegde FC). Controleer de CYA elke maand. Zodra die hoog is, stijgen je FC-streefwaarden mee.

Bij een te laag CYA-niveau verdwijnt het chloor elke zonnige middag. Bij een te hoog niveau heb je een onpraktisch hoge FC nodig. Ligt de CYA boven ongeveer 90–100 ppm, lees dan cyanuurzuur te hoog.

Testen: zorg dat het CYA-getal klopt

Elke streefwaarde in deze tabel hangt af van een nauwkeurige CYA-meting:

• Gebruik een CYA-troebelheidstest uit een druppeltestset, in plaats van teststrips.
• Lees hem af in de schaduw, met je rug naar de zon.
• Zorg dat het monster ongeveer op kamertemperatuur is. Koud water geeft een te hoge waarde.
• Boven ongeveer 90 ppm zijn de meeste tests niet meer betrouwbaar. Verdun het monster 1:1 met leidingwater zonder CYA en verdubbel daarna het resultaat.
• Stabilisator toegevoegd? Die lost langzaam op. Wacht ongeveer een week voordat je op de nieuwe CYA-meting vertrouwt.

De tabel dagelijks gebruiken

1. Test FC en CYA (CYA maandelijks; FC dagelijks of om de dag).
2. Zoek je CYA-rij op. Noteer het minimum en de streefwaarde.
3. Doseer ’s avonds tot de bovenkant van de streefwaarde. De calculator voor vloeibare chloor geeft de hoeveelheid.
4. Houd je logboek in de gaten. Als de FC ’s nachts meer dan ongeveer 1 ppm daalt, verbruikt iets chloor (vaak het begin van algen). Grijp vroeg in met een SLAM in plaats van te wachten tot het water groen wordt.

Een rekenvoorbeeld

Je zwembad meet om 7 uur ’s avonds CYA 60 en FC 4:

• Het minimum bij CYA 60 is 4,5 ppm. Je zit onder het minimum, dus doseer vanavond.
• De streefwaarde is 7,5 ppm, wat ruimte laat voor de zon van morgen.
• In een zwembad van 15.000 gallon kost het van 4 naar 7,5 ppm gaan 67 fl oz (0,52 gal) vloeibare chloor 10%. De calculator hierboven rekent dit uit voor je eigen zwembad en product.
• Test morgenavond opnieuw. Zit de FC nog boven het minimum, dan was je dosis goed. Is hij eronder gezakt, verhoog je avondstreefwaarde dan een beetje.

FC/CYA in de app

Je hoeft de tabel niet uit je hoofd te leren. In Pool Calc:

• mikt elke chloordosis op de juiste FC voor je laatste CYA-meting;
• schakelt de app over naar het SLAM-niveau als je een SLAM start;
• past hij zich automatisch aan voor zoutwaterzwembaden;
• blijven eigen streefwaarden die je instelt gewoon staan.

Eén zwembad? Alle functies, gratis. Geen account, geen advertenties, en back-up via iCloud zit erbij.

Veiligheid

• Houd chemicaliën buiten bereik van kinderen en huisdieren, en houd hen uit het water totdat de waarden weer binnen bereik zijn.
• Meng nooit chemicaliën. Voeg nooit zuur en chloor samen toe: als ze mengen, komt giftig chloorgas vrij.
• Voeg chemicaliën toe aan water, nooit water aan chemicaliën.
• Bewaar chemicaliën goed gesloten, koel en droog, gescheiden van elkaar.
• Lees en volg het etiket van het product. Dat gaat altijd voor.